حبس نه، فقط اعدام!

به گزارش راه ساری، رضاشاه، وقتی که سابقه و حکم آن ها را نزدش می برند، نمی پذیرد و گویا به چیزی کمتر از اعدام رضایت نمی دهد و در دادگاه بعدی پولادین و حییم به اعدام محکوم می شوند و بقیه افراد به 15سال، 7سال و 5سال حبس می فرایند.

حبس نه، فقط اعدام!

پولادین به 10سال حبس محکوم می گردد، اما رضاشاه، وقتی که سابقه و حکم آن ها را نزدش می برند، نمی پذیرد و گویا به چیزی کمتر از اعدام رضایت نمی دهد و در دادگاه بعدی پولادین و حییم به اعدام محکوم می شوند و بقیه افراد به 15سال، 7سال و 5سال حبس می فرایند.

هومن زال­پور، تاریخ ­پژوه، نوشت: سرهنگ محمودخان پولادین، فرزند حسن خان، سرهنگ قزاقخانه بود. پدرش در زمان مشروطه جزو آزادیخواهان نسبتا تندرو محسوب می شد و در زمان درگیری های عصر مشروطیت به دستگاه و یاران یپرم خان ارمنی ملحق شد و با آن ها فعالیت می کرد.

حتی در همین جنگ های مشروطیت یکی از برادران محمودخان پولادین به نام مسعودخان کشته شد. آن ها به دلیل تندروی هایشان از قزاقخانه اخراج شدند. پسرش که محمودخان باشد نیز در مدرسه قزاقخانه تحصیل می کرد و از مدرسه اخراج شد.

پس از این که مشروطیت مستقر می گردد و یپرم خان مسئولیت پلیس را بر عهده می گیرد، محمودخان پولادین هم به ریاست نظمیه قزوین منصوب می گردد و در آنجا رتق و فتق امور را به دست می گیرد و تا حدودی امنیت را برقرار می نماید.

پس از مدتی محمودخان از نظمیه بیرون می آید و وارد مدرسه نظامی ژاندارمری می گردد. او پس از اتمام تحصیلاتش با درجه سلطانی (معادل سروان فعلی) وارد ژاندارمری می گردد و جزو افسران ژاندارم در بخش های مختلفی انجام وظیفه می نماید.

پس از کودتای سال1299، مجری کودتا، یعنی رضاخان که خود سرتیپ قزاق بود، با لقب سردارسپه ابتدا به ریاست قزاقخانه و سپس به وزارت جنگ می رسد. وی به افسران ژاندارم توجه کمتری داشت و صاحب منصبان قزاق ترفیع های سریع تری نسبت به ژاندارم ها می گرفتند و نسبت به غالب افسران ژاندارمری، نوعی بی مهری به چشم می خورد.

پس از کودتا و سپس تشکیل قشون متحدالشکل، محمودخان که سابقا در ژاندارمری دولتی خدمت می کرد، در این قشون به انجام وظیفه می پردازد. زمانی با صارم الدوله که پس از کودتا با سیدضیاء اختلاف پیدا نموده بود، می جنگید و زمانی فرماندهی فوج ژاندارمی را بر عهده داشت که با اسماعیل آقا سمیتقو می جنگیدند.

محمودخان پس از آن هم در عملیات های لرستان شرکت داشت در جنگ و مبارزه با لرها، نشان شجاعت و درجه گرفت تا این که پس از بازگشت از لرستان در سال1303 فرمانده گارد محافظان رضاشاه و آجودان نظامی او شد. فرمانده تیپی که پولادین زیر دست او خدمت می کرد، سرهنگ کریم آقا بوذرجمهری، قزاق سابق بود که پولادین خود را از وی برتر می پنداشت و او را شایسته فرماندهی نمی دانست.

مدتی بعد، در شهریور 1306 اعلامیه هایی علیه رضاشاه پخش شد و رضاشاه که سرهنگ محمدخان درگاهی را به عنوان رئیس نظمیه منصوب نموده بود و از قضا او فردی خشونت طلب و دسیسه چین بود و در اتهام و پفراینده سازی ید طولایی داشت، تحت فشار قرار داد تا مسببان این مسئله را بیابد و دستگیر کند.

ظاهراً فردی کلیمی به نام اسماعیل حییم که با درگاهی خصومت داشت، پشت این ماجرا بود و وی از نارضایتی پولادین استفاده می نماید و به او نزدیک می گردد. پولادین هم که فرمانده گارد محافظان شاه بود، همراه با تعدادی صاحب منصبان نظامی دیگر با او همکاری می نمایند.

اما طرح و قصدشان توسط شخصی به نام آقامیر که سلیمان بهبودی او را امیرمنظم سابق معرفی می نماید و پیش از سلطنت به رضاشاه خیلی نزدیک بود، افشا می گردد. چنانچه در جراید آن موقع ازجمله در روزنامه اطلاعات نوشته شده، طرح و نقشه این افراد کودتا و اقدام علیه استقلال مملکت بوده است، اما به نظر می رسد طرحی که آن ها داشتند، البته اگر پفراینده سازی و اتهام بی مورد از سوی رئیس نظمیه یعنی محمدخان درگاهی نبوده باشد، طرح سوء قصد به جان رضاشاه بود و نه کودتای سازمان یافته علیه استقلال کشور.

بسیاری، ازجمله استفانی کرونین که درباره تاریخ ارتش هم مطالب متنوعی نوشته، معتقد است که این پفراینده، ساخته و پرداخته پلیس است و کودتا و سوء قصدی در کار نبوده؛ چرا که فرمانده گارد محافظان شاه که به شخص شاه بسیار نزدیک است، خیلی راحت تر و زودتر از آن چه بتوان تصورش را کرد، می توانسته شاه را ترور کند و به راحتی از پای درآورد و نیازی به این همه مقدمه چینی و همدست شدن با عده ای از افسران زیردست و پایین تر از خودش نبوده.

به هر روی این مسئله لو می رود و رضاشاه هم از آن آگاه می گردد و یکباره پولادین را احضار می نماید. البته آن طور که سلیمان بهبودی روایت می نماید، به محض این که پولادین احضار می گردد و رضاشاه به او می گوید که تو می خواستی علیه من کودتا کنی، پولادین فوراً به زمین می افتد و التماس می نماید که به بچه های من رحم کنید و با این حرکت در همان ابتدا می پذیرد که چنین مسئله ای واقعا وجود داشته و چنین طرحی در دست اجرا بوده است.

حییم زمانی نماینده مجلس بود و به این دلیل که یک بار توسط رئیس نظمیه، سرهنگ درگاهی، دستگیر می گردد، دیگر امکان نامزدشدن برای مجلس را نداشته است و به نظر می رسد که کینه و عداوتش با درگاهی سر همین موضوع بوده است.

علاوه بر حییم و سرهنگ پولادین، چند نفر دیگر از نظامیان مانند سرهنگ نصرالله خان کلهر، یاور روح الله خان مشکین قلم، یاور احمدخان همایون و نایب احمدخان پولادین (برادر کوچک تر محمودخان) که با پولادین همدست بودند، دستگیر می شوند.

دادگاه بدوی و سپس دادگاه تجدید نظر برای آن ها تشکیل می گردد و رأی به محکومیت آن ها می دهد. پولادین به 10سال حبس محکوم می گردد، اما رضاشاه، وقتی که سابقه و حکم آن ها را نزدش می برند، نمی پذیرد و گویا به چیزی کمتر از اعدام رضایت نمی دهد و در دادگاه بعدی پولادین و حییم به اعدام محکوم می شوند و بقیه افراد به 15سال، 7سال و 5سال حبس می فرایند.

در آن موقع سرتیپ حبیب الله خان شیبانی که خود پیش از تشکیل قشون متحدالشکل، افسر ژاندارم و با پولادین همکار بود، رئیس ارکان حرب کل قشون (که معادل رئیس ستاد ارتش فعلی است) بوده و از اجرای حکم پولادین سر باز می زند و استعفا می نماید و سرتیپ محمدخان نخجوان (امیر موثق) رئیس ارکان حرب می گردد و حکم اعدام پولادین را در 24 بهمن 1306 اجرا می نماید. حییم هم در زندان می ماند و چند سال بعد، در 1310 روبه روی جوخه اعدام جان می سپارد.

منبع: روزنامه همشهری

کالارنا: مقایسه و نقد کالاهای دیجیتالی

نماشو: آگهی رایگان، رپورتاژ خبری، طراحی سایت، سئو و بهینه سازی وبسایت

منبع: فرادید
انتشار: 15 شهریور 1400 بروزرسانی: 15 شهریور 1400 گردآورنده: rahesari.ir شناسه مطلب: 10772

به "حبس نه، فقط اعدام!" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "حبس نه، فقط اعدام!"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید